| Kemik ve eklem enfeksiyonları kısa süre öncesine kadar tedavisi olmadığı kabul edilen baş etmesi zor hastalıklardı. Eski inanış kemik enfeksiyonunun hiçbir zaman tam tedavi olmadığıdır. Biz artık bunun doğru olduğuna inanmıyoruz. Kemik enfeksiyonlarının tedavisinde temel esas bütün cansız dokuların temizlenmesi ve ölü boşlukların yok edilmesidir çünkü, bunlar bakterilerin vücudun bağışıklık sisteminden saklanabildiği bölgelerdir. Enfeksiyonun yenilmesi için vücudun bakteri yerleşmiş bölgelerine antibiyotik, antikor ve enfeksiyonla mücadele eden hücrelerin ulaşması gerekir. Bunun gerçekleşmesi o bölgelere kan akımının olması ile mümkün olur.
Genel olarak, ölü kemik ve platin varlığında enfeksiyonun yenilmesinin mümkün olmadığı kabul edilir. Bu yüzden, atılacak ilk adım platinler dahil, cansız bütün enfekte materyallerin temizlenmesi (bu işleme
debridman denir) ve debridmanla oluşan 'ölü boşluğun' kapatılmasıdır. Enfeksiyonda kür elde etmek için agresif olunmalı ve enfeksiyon tümör gibi kabul edilerek tedavi edilmelidir. Diğer bir deyişle, arkada çok az da olsa ölü enfekte doku bırakmaktansa gerekenden fazla doku temizlenmesi daha iyidir. Kemik enfeksiyonları kemik tutulumunun yaygınlığına göre aşağıdaki üç sınıfa ayrılır:
- Kemiğin sadece içindeki
(intramedüller enfeksiyon) enfeksiyonlar. Bunlar kemik içine intramedüller çivi (platin) yerleştirildikten sonra görülür. Bunların tedavisindeki en iyi yöntem, metal çivinin çıkartılması ve bunun yerine elde hazırlanan antibiyotik emdirilmiş çimentolu çubuk yerleştirilmesidir. Bu ölü boşluğu doldurur ve antibiyotikli çimentodan kemiğe yüksek düzeyde antibiyotik salınmasını sağlar.
- Kemik duvarın bir kısmını tutan enfeksiyonlar: Bu durumlarda çevredeki sağlıklı dokuyu korurken sadece ölü enfekte kemiği alıyoruz. Bu her zaman mümkün olmaz ve bazen enfeksiyonun temizlendiğinden emin olabilmek için bütün kemik doku çepeçevre çıkartılır. Kemikteki delik sterilize edilmeli ve antibiyotik emdirilmiş çimento veya başka bir madde ile doldurulmalıdır. Kemikteki delik daha sonra kemik grefti veya kemik kaydırma tekniği kullanılarak doldurulmalıdır.
- Kemiğin bütün bir segmentinin enfeksiyonu: Bu durumda bütün kemik segmenti ve ölü ve enfekte çevre yumuşak dokular çıkartılmalıdır. Oluşturulan kemik defekti ise iki yöntemle doldurulabilir: kemik kaydırma veya akut kısaltma sonrası yeniden uzatma. Bu her iki yöntemde ekstremite uzatma teknolojisi ve biyolojisi kullanılarak yapılmaktadır. Kemik kaydırma yönteminde bir veya iki uçtan kesilen kemik parça kemik boyunca diğer kemik uca temas edene değin kaydırılır, işlem sırasında kemiğin uzunluğu korunmuş olur. İki kemik uç temas ettiğinde bunların kaynaması için greftlenmesi gerekir. Bu ek, planlı bir cerrahi yapılmasını daha gerektirir. Akut kısaltma ve takiben uzatma da ise ameliyat sırasında kemik uçlar birbirine temas edene kadar yakınlaştırılır ve kemik defekt yok edilir. Bu yöntemin avantajı enfeksiyon tedavisinin esaslarından olan ölü boşluğu bir kerede ortadan kaldırmasıdır. Buna karşılık, kemik transportu ölü boşluğu tedricen ortadan kaldırır. Bu sıklıkla greftleme ihtiyacını da ortadan kaldır. Uzvu kısa bırakmamak için aynı ameliyatta kemik bir veya daha fazla yerinden kesilir diğer bir bölümde anlatılan uzatma prensiplerine uygun olarak tedrici uzatma yapılır. Sonuç kemik kaydırma ve akut kısaltma sonrası uzatma için aynıdır. Sonuçlar bakımından temel fark, kemik kaydırmada akut kısaltma ve uzatmaya göre daha fazla komplikasyon görülmesidir. Kemik kaydırmada kaynama için daha sık greftleme gerektiği için bu yöntemle daha fazla ameliyat yapılmaktadır. Akut kısaltma ve uzatmanın esas dezavantajı defektin uzunluğuna bağımlı olmasıdır (8cm' den daha kısa defektler), kemik kaydırma ise defektin uzunluğundan bağımsız ve sınırsız olarak yapılabilir. Akut kısaltma ve yeniden kaydırma kemik kaydırmaya göre teknik olarak daha zor bir yöntemdir. Bu mevcut akut kısaltma ve yeniden uzatma yöntemi her iki yöntemi de eşit olarak uygulayan cerrahlar tarafından geliştirilmiştir.
Kemik enfeksiyonlarının tedavisinde başarıyı esasen engelleyenler o uzvun dolaşımı ve hastanın bağışıklık sisteminin savaşma yeteneğidir. Bazı hastaların ilaç kullanımına veya mevcut hastalıklarına bağlı bağışıklık sorunları olabilir. Diyabet bağışıklık sistemini en çok etkileyenlerin başında gelmektedir. Açık şekilde, HIV pozitif hastalar ve AİDS bağışıklık sistemini bozan diğer hastalıklar olarak sıralanabilir. Organ nakli yapılmış ve steroid, immuran ve metotreksat gibi anti-rejeksiyon ilaçları alan veya kanser veya otoimmün hastalıklar (SLE, RA,vb) için kemoterapi alanlar da bağışıklık sistemi bozuk olarak kabul edilir. Diğer hastalıklar için de steroid alanların bağışıklık sistemi bozuk kabul edilir.
Bağışıklık sistemi bozuk kabul edilen diğer hasta grubu da sigara içenlerdir. Sigaranın kemiğe bir çok negatif etkisi vardır. En barizi kemik iyileşmesini geciktirmesi ve hatta engellemesidir. İkinci olarak sigara vücudun kemik enfeksiyonu ile savaşmasını engeller. Bu yüzden tedaviye başlamadan önce hastaların sigarayı bırakmalarını şart koşmaktayız. Sigarayı bırakmanın çok zor olduğunu bilmemize rağmen hastaların kendileri için bacaklarının mı yoksa sigaranın mı daha önemli olduğu kararını vermelerini istiyoruz.
Geçmişte kemik enfeksiyonunun kesin tedavisi amputasyondu (bacağın kesilmesi). Günümüzdeki yöntemlerle kemik enfeksiyonunu fonksiyon görebilir şekilde başarı ile tedavi etme oranımız %97' den fazladır. En yüksek komplikasyon oranları bağışıklık sistemi bozuk olanlar ve uyumsuzluk (tedavi önerilerimizi ve tavsiyelerimizi uygulamak istemeyen hastalar) gösterenlerdir. Bu yüzden bütün çarelerin tükendiği durumlarda amputasyon hala uygun bir çözüm olarak görünmektedir. Bu yüzden sigara bırakılması dahil diğer tedavi kurallarına uyamayacak olan hastalarda majör cerrahi girişimleri yapmaktan kaçınıyoruz.
(Kemik Enfeksiyonu)
|
