|
Displazisi (kemik hastalığı) olmadan orantılı boy kısalığı olanlarda uzatma stratejisi orantısız boy kısalığı ve displazisi (cücelik) olanlara göre daha farklıdır. Konstitüsyonel veya normalin alt sınırında boy kısalığı olan hastaların çoğunda çok fazla boy uzatma gerektiren cücelere göre daha az uzatma yapılır.
Toplumdaki boy dağılımını hesaplarken çan eğrisi sistemini kullanmaktayız. Ortalama değere göre insanların boy dağılımını hesaplamaktayız. Normal boy ortalama değerden +-3 standart sapma (SS) olarak kabul edilmektedir. Cücelik veya büyüme hormonu eksikliği gibi hastalıkları olmayan fakat
ortalama değerin 3 SS altında olanlar için konstitüsyonel boy kısalığı vardır demekteyiz. Kafkasyalı erkeklerde normal boyun alt sınırı
166 cm ve kadınlarda 153 cm olarak kabul edilmektedir.
| Persantil | SS | Boy Kadın
(cm) | Boy Erkek
(cm) |
| 95 | +3 | 174 | 188 |
| 90 | +2 | 171 | 185 |
| 75 | +1 | 167 | 181 |
| 50 | Ortalama | 163 | 176 |
| 25 | -1 | 160 | 172,5 |
| 10 | -2 | 156 | 169 |
| 5 | -3 | 153 | 166 |
Konstitüsyonel boy kısalığı veya normalin alt sınırında boyu olan hastalar uzamaları tamamlanana kadar tedavi edilmez. Genellikle kemik deformiteleri yoktur.
Uzatma süresini kısaltmak için çivi üzerinden uzatma veya kendiliğinden uzayabilen çivi (motorize teleskopik intramedüller çiviler) tekniklerini tercih ediyoruz. Normalin alt sınırında boyu olan hastalarda genelde amacımız 5-7.5cm uzatma elde etmektir. Bir kemik çiftinde bir kerede bundan daha fazla uzatmayı güvenilir şekilde elde etmek mümkün değildir. Daha fazla uzatma için ikinci bir kemik çiftinde uzatmayı tekrar etmek gerekir.
Genellikle uygulanan strateji her iki tibianın (fibula dahil) ya da femurun 5-7.5 cm uzatılmasıdır. Eğer ikinci bir uzatma gerekirse aynı miktar uzatma her iki femurdan ya da tibiadan yapılır. Bir çok hasta tedavi süresini ve masrafları artırmasından dolayı ikinci uzatma istemez. Dahası bacaklarda çok fazla uzatma yapmak bacak gövde orantısızlığına neden olabilir. 7.5 cm' e kadar olan uzatmalar bariz bir orantısızlık görülmez.
Her 2.5cm' lik uzatmanın 1 ay sürdüğü kabul edilebilir. Uzatmaya ameliyattan bir hafta-10 gün geçene kadar başlanmaz. Bu yüzden 5 ila 7.5cm' lik bir uzatma 2-3 aylık sürede gerçekleşir.
Çivi üzerinden uzatma tekniğinde uzatma bittikten sonra ikinci bir ameliyat daha yapılır ve çivi deliklerinden kilitleme yapılır ve eksternal fiksatör çıkartılır. Teller sadece tibiayı tuttuğundan, fibulanın ayak bileğinden kaymasını engellemek için ek vidalar kullanılır ve bunlarda 1 veya 2 ay sonra poliklinik şartlarında lokal anestezi ile çıkartılabilir.
Uzatma bitiminde yataktan sandalyeye veya tuvalete geçiş hariç yük vermeye izin verilmez. Bu uzatma süresince 4-5 ay tekerlekli sandalye ile dolaşmak anlamına gelir. Bu yüzden 5-7.5 cm uzatma için toplam tekerlekli sandalyede kalma süresi sırasıyla 4-5 ayı bulmaktadır. Özellikle ayak bileği hareketlerini ve ayak bileğinin itme gücünü geri kazanmak için fizik tedavi yapılır. Bu birkaç ay daha fazladan süre gerektirir. Cihaz çıkarıldıktan sonra fizik tedavi haftada sadece 3 kere yapılır fakat evde aynı egzersizlere devam etmesi tavsiye edilir. Çivilerin çıkarılması kritik bir durum değildir. Kemik iyileştikten sonra her hangi bir zaman güvenle yapılabilir. Biz bu işlemi genellikle uzatma bittikten bir sene sonra yapmaktayız. Bu ameliyat ayaktan vaka olarak yapılabilir veya bir gece hastanede kalmayı gerektirebilir.
Konstitüsyonel boy kısalığı için uzatma ameliyatı yapılacak bütün hastalara uzatma öncesinde psikolojik değerlendirme yapılmalıdır. Bu değerlendirme biz hastaya uzatma yapabileceğimizi söylemeden yapılmalıdır. Hastanemizde bu değerlendirmeyi yapabilecek uzman psikoloğumuz bulunmaktadır.
Normalin alt sınırında boyu olanlarda boy uzatma işlemi daha çok kozmetik amaçla yapılır ve sağlık sigortaları tarafından karşılanmaz. Bu yüzden
bütün masraflar hasta tarafından karşılanmaktadır. Muayene, cerrahi, anestezi, röntgen, hastane masrafları ve fizik tedavi için ortalama masraflar için bir tahminde bulunabiliriz. Ödemenin ameliyat öncesi yapılması istenir. Ek olarak bir komplikasyon gelişip cerrahi gerektiğinde bu beklenmeyen masrafta hasta tarafından karşılanmaktadır.
Boy kısalığı için uzatma tartışmalı bir konudur. Günümüzde kozmetik nedenlerle de yapılmasına rağmen bu işlem yüz gerdirme, göğüs büyütme veya rinoplasti gibi estetik girişimlerle aynı boyutta değerlendirilmemelidir. Fonksiyonel olarak normal olan birinde bu büyük bir cerrahi girişimdir. Normal fonksiyonun kaybedilmesi, kronik ağrı, kalıcı ve tedavi edilemeyen beklenmedik ciddi bir komplikasyon (ayak bileği eklem sertliği veya sinir hasarı) gelişmesi en çok korkulanların başındadır. Bu ameliyatın kozmetik nedenlerle yaptırıldığı düşünülmesine rağmen bunu yaptırmak isteyenlerin büyük bölümünün psikolojik nedenlerle başvurduğunun farkına vardık. Bu kesinlikle kişinin beden imajı ile ilgilidir. Belirli bir boy biri tarafından normal olarak algılanırken bir diğeri açısından bir stres kaynağı oluşturabilmektedir. Bunun neden böyle olduğuna anlamaya çalışmamamıza rağmen bu hastalarda 1993' den beri tedavi yapmaktayız ve boy kısalığı kompleksinin gerçek ve geçerli bir durum olduğunu kabul etmekteyiz. Uzatma öncesi ve sonrası yaptığımız psikolojik değerlendirme sonuçlarına göre uzatma nevrozu azaltmakta veya ortadan kaldırmaktadır. Bu ameliyatı yapmayı rahatlıkla önerebileceğimiz hastalarda üst boy sınırının ne olması ile ilgili kesin bir karar almalıyız. Bize mevcut boyundan bağımsız olarak boy kısalığı şikayeti ile başvuran hastalar olduğunu hatırlatmak isteriz. Bir keresinde 182 cm boyunda erkek bir hasta geldi ve boyunu uzattırmak istediğini söyledi. Hepsi uzun boylulardan oluşan bir arkadaş grubu içindeki en kısa kişi olmanın getirdiği stresle bize başvurmuştu. Benzer şekilde yine bir kadın 170 cm boyunda olmasına rağmen boy kısalığı şikayeti ve uzatma isteği ile bize başvurdu. Bu iki örnekteki boylar kısa sınıfına bile girmemektedir.
Bu yüzden erkeklerde 166cm ve kadınlarda 153cm'i uzatma yapılabilecek alt boy sınırları olarak belirledik. Artık bu değerlerin üzerindeki hastaları boy uzatma için muayeneye almak istemiyoruz. Bu kriterler zamanla ve teknolojinin gelişmesi ile değişebilir. Bu internet sitesi aracılığı ile başvuran hastalarla ilgilenmeye devam edeceğiz. Bu yüzden size uygun gelmese bile lütfen yukarıdaki önerilerimizi dikkate alın.
|